Wordt slimme aansturing een voorwaarde voor warmtepompsubsidie in 2028?
Vanaf 2028 gelden mogelijk nieuwe technische voorwaarden voor warmtepompen die onder de ISDE-subsidie vallen. Daarbij lijkt slimme aansturing een belangrijke rol te krijgen, vooral vanwege de toenemende druk op het elektriciteitsnet. Ook in een brief aan de Eerste Kamer benadrukt Jo-Annes de Bat, staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, het belang daarvan.
Zoals inmiddels breed bekend is, neemt de druk op het elektriciteitsnet steeds verder toe. Door deze groeiende netcongestie wordt het belangrijker om energie niet alleen zuiniger, maar vooral ook slimmer te gebruiken.
Die ontwikkeling is onder meer zichtbaar bij thuisbatterijen en slim aangestuurde warmtepompen. Dergelijke systemen kunnen hun elektriciteitsverbruik aanpassen aan de belasting van het net. Zo kan een warmtepomp tijdens drukke en dure piekuren tijdelijk minder stroom gebruiken en op rustigere momenten juist meer. Dat helpt om het elektriciteitsnet te ontlasten en kan tegelijkertijd leiden tot een lagere energierekening.
Ook in de beantwoording van Kamervragen over de voortgang van de aanpak van netcongestie wordt het belang van slimme aansturing benadrukt. Jo-Annes de Bat, staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, schrijft daarover:
Slimmer gebruik van net-intensieve apparaten, zoals warmtepompen, draagt bij aan zowel het beperken van netcongestie als het verlagen van de energierekening voor gebruikers. Om dit te faciliteren zullen op termijn via de ISDE alleen nog slim aanstuurbare warmtepompen worden gesubsidieerd.
Wat betekent ‘slim aanstuurbaar’?
Wat precies onder ‘slim aanstuurbaar’ wordt verstaan, is op dit moment nog niet definitief bepaald. Onder coördinatie van NEN, het Nederlandse normalisatie-instituut, wordt gewerkt aan een Nationale Technische Afspraak. Ook dit komt terug in de Kamerbrief van Jo-Annes de Bat, staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei:
Momenteel wordt onder coördinatie van NEN, het Nederlandse normalisatie-instituut, gewerkt aan een nationale technische afspraak die hier invulling aan geeft en vanaf 2028 geïmplementeerd zal worden via de ISDE.
Deze Nationale Technische Afspraak moet duidelijk maken aan welke eisen een slimme warmtepomp precies moet voldoen. In de toelichting op de Wijzigingsregeling ISDE staat dat deze afspraak moet zorgen voor technische uniformiteit:
De ontwikkeling van een Nederlands Technische Afspraak (NTA) voor ‘slimme warmtepompen’ moet daarbij zorgen voor technische uniformiteit.
De volledige invoering lijkt voor 2028 gepland te staan, maar mogelijk wordt al in 2027 een eerste stap gezet. Dit is echter sterk afhankelijk van de afronding van de NTA en de bijbehorende certificering. De minister van Klimaat en Groene Groei licht dit als volgt toe:
Deze NTA is inmiddels vergevorderd en zal vanaf 2028, wanneer zowel de NTA als bijbehorende certificering gereed zijn, geïmplementeerd worden via de voorwaarden van de ISDE. Gezien de ernst en urgentie van de netcongestieproblematiek is de wens om, vooruitlopend op de implementatie van de NTA, per 2027 al een eerste stap te zetten.
Voor die mogelijke eerste stap worden momenteel twee voorwaarden onderzocht:
- De warmtepomp moet via een energiemanagementprotocol kunnen communiceren met een extern systeem, zoals een home energy managementsysteem (HEMS).
- De warmtepomp moet het energieverbruik kunnen aanpassen aan dynamische energieprijzen en mogelijk later ook aan dynamische nettarieven.
Ook het subsidiebedrag verandert mogelijk
Daarnaast wordt gekeken naar een andere opbouw van het subsidiebedrag. Het bedrag per kilowatt thermisch vermogen kan worden verlaagd, terwijl de bonus voor zeer energiezuinige warmtepompen met energielabel A+++ juist wordt verhoogd. De overheid blijft daarbij uitgaan van een gemiddelde subsidie van ongeveer 30% van de kosten.
In het kort
Voor woningeigenaren is er op dit moment nog geen directe reden tot actie. Wel wordt duidelijk dat niet alleen het rendement, maar ook de aanstuurbaarheid en energie-efficiëntie van een warmtepomp steeds belangrijker worden.